درباره سرزنش قربانیان تجاوز جنسی

[ad_1]

Victim blaming

به گزارش آلامتو و به نقل از سپیده دانایی؛ دکتر ربکا کمپل، روان‌شناس آمریکایی و استاد دانشگاه میشیگان که در زمینه تجاوز جنسی تحقیقات فراوانی کرده است، در پایان یکی از سخنرانی‌های خود در دانشگاه تورنتو و بعد از آنکه به طور مفصل درباره انگیزه‌های متجاوزان جنسی و پیامدهای جسمی و روانی تجاوز بر قربانیان صحبت می‌کند، می‌گوید؛ «مهم‌ترین موضوعی که در بحث تجاوز جنسی من را آزار می‌دهد، این است که همیشه گروهی هستند که بعد از این جنایت به قربانی بگویند که تقصیر خودت بود و اگر لباس یا ظاهر مناسبی داشتی این اتفاق هرگز برایت نمی‌افتاد. آن‌ها احتمالاً نمی‌دانند که با این جملاتشان چه آسیب دوباره‌ای بر روان قربانی می‌زنند و موجب به تاخیرافتادن فرایند درمان روان‌شناختی آنان می‌شوند. اغلب قربانیان متاسفانه بعد از تجاوز به صورت ناخودآگاه به سرزنش خود می‌پردازند و به نظر می‌رسد که همین میزان سرزنش نیز مانع بزرگی در فرایند درمان است و نباید با سرزنش او این مانع را بیشتر و بزرگ‌تر کرد. اغلب از زنانی که تحت مشاوره بعد از تجاوز قرار دارند شنیده‌ام که می‌گویند «تقصیر من بود» یا «من می‌توانستم از این اتفاق جلوگیری کنم». پاسخ من معمولاً این است که شما باید از سرزنش خود دست بردارید و آن‌ها را تشویق می‌کنم که پیشرفتشان در بازسازی بعد از اتفاق را ببینند و یک زندگی بااراده داشته باشند؛ بنابراین سؤال این است که آیا سرزنش قربانیانی که چنین افکاری را در ذهن خود حمل می‌کنند انسانی است؟ چه اتفاقی برای دنیای ما افتاده است؟ آیا ما نباید مراقب سلامت جسمی و روانی دیگران باشیم؟»

سرزنش قربانی چیست؟

اصطلاح سرزنش قربانی اولین بار توسط ویلیام ریان، فیلسوف امریکایی، در سال ۱۹۷۱ در کتاب «سرزنش قربانی» مطرح شد. در این کتاب، ریان مقصردانستن قربانی را به عنوان یک ایدئولوژی توصیف می‌کند که برای توجیه نژادپرستی و بی‌عدالتی اجتماعی بر علیه سیاه‌پوستان در آمریکا استفاده شده است. اگرچه ریان برای اولین بار این نظریه را مطرح کرد، به طور خاص در روانشناسی استفاده شده است.

واژه سرزنش قربانی به این موضوع اشاره دارد که قربانی مسئول جنایتی است که اتفاق افتاده است، خواه در کل ماجرا یا بخشی از آن. در موقعیت تجاوز جنسی، به این معنی است که برخی از رفتارهای قربانی، همچون رفتار سبک یا پوشیدن لباس نامناسب، ترغیب‌کننده تجاوز هستند. در شرایط حاد، گفته می‌شود که حتی قربانیان تجاوز به دلیلِ نداشتن رفتار یا ظاهر مناسب از سوی پلیس یا اطرافیان بازخواست می‌شوند. ریان اعتقاد دارد که یک دلیل سرزنش قربانی فرض دنیای عادل است. افرادی که اعتقاد دارند، دنیا فی‌نفسه زیبا است، ممکن است برایشان دشوار یا غیرممکن باشد موقعیتی را بپذیرند که در آن یک شخص بدون دلیل به صورت نابهنجاری به دیگران آسیب می‌رساند. این فرض منجر به این باور می‌شود که قربانیان باید کاری انجام داده باشند تا سزاوار این سرنوشت شده باشند.

نظریه دیگری که توسط کمپل درباره علل سرزنش قربانی ارائه شده است به این موضوع اشاره دارد که برخی از افراد به ویژه زنان یک نیاز روان‌شناختی برای محافظت از حس آسیب‌ناپذیری خود دارند که ممکن است این اعتقاد را ایجاد کند که تجاوز جنسی تنها برای آن‌هایی اتفاق می‌افتد که تجاوز را تحریک می‌کنند. معتقدان به این نظریه از آن به عنوان روشی برای افزایش احساس امنیت استفاده می‌کنند. آن‌ها می‌پندارند اگر از رفتارهای قربانیان اجتناب کنند، کم‌تر آسیب خواهند دید.

متاسفانه همین دلایل سبب شده است نتایج یک تحقیق که در سراسر جهان در مورد نگرش‌ها نسبت به تجاوز جنسی توسط «موسسه تحقیقات سلامت جامعه جهانی» انجام شده است، نشان دهد عقاید مبتنی بر سرزنش قربانی در بیشتر کشورها پذیرفته شده است.

قربانی‌کردن ثانوی

اما این تمام ماجرا نیست و آسیبی که این سرزنش به قربانیان وارد می‌کند از لحاظ روانی بسیار قابل توجه است. دکتر ربکا کمپل و همکارانش در مجموعه‌ای از تحقیقاتشان به این نتیجه رسیده‌اند که فرایند سرزنش قربانی، تجربه تجاوز را برای قربانیان زنده نگاه می‌دارد. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که تجاوز جنسی، به خصوص در فرهنگ‌هایی که سنت‌ها و تابوهای نیرومندی راجع به رابطه جنسی دارند، یک لکه ننگ است. قربانیان تجاوز در این فرهنگ‌ها منزوی می‌شوند، از خانواده و دوستانشان طرد می‌شوند، اگر دختر هستند نمی‌توانند ازدواج کنند و اگر ازدواج کرده‌اند همسرشان از آن‌ها جدا می‌شوند یا حتی در فرهنگ‌های بسیارسنتی به دست اطرافیانشان به قتل می‌رسند. کمپل این پدیده را به عنوان قربانی‌شدن ثانوی معرفی کرد. بر اساس تحقیقات او، قربانی‌شدن ثانوی، آسیب دوباره تجاوز جنسی است که قربانی این بار نه از سوی متجاوزان بلکه از واکنش‌های افراد و نهادهای اجتماعی دریافت می‌کند. این واکنش‌ها شامل سرزنش قربانی و رفتار یا کلام نامناسب پس از تجاوز توسط پرسنل درمانی یا دیگر سازمان‌های مرتبط با موضوع مقابله با تجاوز است که قربانی با آن‌ها در ارتباط است.

[ad_2]

لینک منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *